Aanpak leegstand platteland

Type product
Tijdsduur
Logo van Berghauser Pont Academy
Opleiderscore: starstarstarstarstar 10 Berghauser Pont Academy heeft een gemiddelde beoordeling van 10 (uit 1 ervaring)

Tip: incompany training nodig? Vraag een offerte aan bij meerdere aanbieders!

Beschrijving


Inleiding

De komende jaren zal de leegstand van agrarische bedrijfsgebouwen op het Nederlandse platteland explosief toenemen. Naar verwachting (Alterra) staat in 2030 ruim 15 miljoen m2 agrarisch vastgoed leeg. Deze verwachte leegstand van Nederlandse boerenerven komt o.a. voort uit het gebrek aan bedrijfsopvolging. Recente cijfers van het CBS geven aan dat 15.000 boeren geen opvolger hebben.

Behalve een opvolgingsprobleem is er ook een herbestemmingsprobleem. Het wordt steeds moeilijker om nieuwe economische bestemmingen te vinden voor boerderijen, schuren en stallen, die hun agrarische functie verliezen. Daarnaast zijn boeren zich onvoldoende bewust wat zij moeten doen om hun bedrijf op de…

Lees de volledige beschrijving

Veelgestelde vragen

Er zijn nog geen veelgestelde vragen.  


Inleiding

De komende jaren zal de leegstand van agrarische bedrijfsgebouwen op het Nederlandse platteland explosief toenemen. Naar verwachting (Alterra) staat in 2030 ruim 15 miljoen m2 agrarisch vastgoed leeg. Deze verwachte leegstand van Nederlandse boerenerven komt o.a. voort uit het gebrek aan bedrijfsopvolging. Recente cijfers van het CBS geven aan dat 15.000 boeren geen opvolger hebben.

Behalve een opvolgingsprobleem is er ook een herbestemmingsprobleem. Het wordt steeds moeilijker om nieuwe economische bestemmingen te vinden voor boerderijen, schuren en stallen, die hun agrarische functie verliezen. Daarnaast zijn boeren zich onvoldoende bewust wat zij moeten doen om hun bedrijf op de juiste manier zonder financieel verlies te beëindigen. Afroming van stakingswinsten (staking = bedrijfsbeëindiging) en 50% belastingheffing over de meerwaarde bij functiewisseling doen vele boeren besluiten om de stap nog 10-15 jaar uit te stellen. Als herbestemming niet lukt en leegstand bij steeds meer boeren dreigt, staat de leefbaarheid, vitaliteit en kwaliteit van het buitengebied op het spel. Doordat het probleem slecht waarneembaar is, is deze dreiging nog groter.

Om verpaupering van het landelijk gebied door leegstand en berusting te voorkomen, is flexibele herbestemming, en (regionaal georganiseerde) sloop van agrarische gebouwen van groot belang. Het is zaak om dit effectief en collectief aan te pakken. Dit kunnen boeren niet alleen, dat moeten ze doen samen met gemeenten, regio’s, provincies, landbouworganisaties, banken en erfbetreders. Zo’n aanpak biedt ook kansen voor revitalisering en ruimtelijke kwaliteitsverbetering van het landelijk gebied.


Inhoud en resultaat

Deze cursus maakt de deelnemer meer bewust van de ernst van het probleem en hoe hiermee in de toekomst om te gaan. We moeten af van het paradigma: niet-agrarische activiteiten zijn niet welkom in het buitengebied. Meer maatwerk, oftewel per initiatief bekijken of het kan en wenselijk is en vervolgens beleid ontwikkelen. Meer meebewegen, faciliteren en begeleiden, in plaats van afwijzen. Bij ambtenaren is een bredere en meer integrale kijk nodig om dit te realiseren. Dit alles hoort bij de nieuwe manier van werken via uitnodigingsplanologie en Nu al eenvoudig beter in de geest van de Omgevingswet. Dus een meer Ja, mits in plaats van Nee, tenzij. Er komen volop nieuwe kansen in het buitengebied. Hoe ga je dit faciliteren als gemeente?

De cursist heeft na afloop van de cursus:

  • een beter inzicht in de problematiek van vrijkomende agrarische bebouwing (VAB);
  • meer inzicht in de achtergronden van het beëindigingsproces van boeren;
  • meer inzicht in het flexibele proces van functieverandering;
  • meer kennis van de regelgeving (wat kan en mag);
  • meer kennis van het ‘Kleurenpalet’ (waar liggen de win-wins);
  • meer kennis van financiële aspecten van de VAB's;
  • meer kennis van de praktijkkant van herbestemming.

En hij/zij kan met die inzichten en kennis:

  • boeren beter helpen om tot een weloverwogen beslissing te komen;
  • vanuit meerdere invalshoeken een aanvraag beoordelen;
  • de methode van de `Boerenladder´ toepassen;
  • meer ruimtelijke kwaliteit meenemen in het proces;
  • op een meer creatieve en open wijze zich begeven in het proces.


Doelgroep

De cursus is bestemd voor iedereen, die beroepsmatig te maken heeft of krijgt met herbestemming, sloop en functieveranderingen van vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen.

Primair zijn dit beleidsmedewerkers ruimtelijke ordening, landschap en milieu, maar daarnaast ook de plantoetsers.

Secundair zijn dit juristen ruimtelijke ordening en adviseurs/medewerkers van regionale omgevingsdiensten en terrein beherende organisaties.

Daarnaast is de cursus interessant voor ruimtelijke en agrarische adviesbureaus, landbouworganisaties, projectontwikkelaars, woningcorporaties, rentmeesters, landschapsarchitecten, makelaars landelijk vastgoed, banken en advocatuur.

Programma

09.30   Ontvangst en introductie met koffie/thee

09.40   Onderzoek, ontwikkelingen en trends - Edo Gies (Alterra) 
10.15   Begrippen, beleidskader, wet- en regelgeving - Henk van Paassen (DOLA)
11.00   Koffie/theepauze
11.15   Aanpak/proces van functieverandering en boerenladder - Henk van Paassen (DOLA) 
12.00   Overwegingen en financiële aspecten initiatiefnemer - Erwin Zark(Noordanus en Partners)

12.45   Lunch op locatie

13.30   1e VAB-praktijkexcursie (regio Eindhoven)
15.00   Koffie/theepauze 
15.15   2e VAB-praktijkexcursie (Regio Eindhover)

16.30 - 16.45: Samenvatting en afsluiting

Onderwerpen

Ontwikkelingen en trends

  • Aard en omvang van de problematiek
  • Wie zijn de probleemeigenaren?
  • Dogma’s en vragen
  • Wat is nodig?
  • Bij wie ligt de regie?
  • Gemeente: van regisseren naar faciliteren
  • Particulier initiatief voorop
  • Conclusies en kansen

Begrippen en beleidskader

  • VAB-beleid
  • Visie Buitengebied
  • Nevenactiviteiten
  • Herbestemming en hergebruik
  • Functieverandering en krimp
  • Ruimte voor Ruimte per provincie
  • Rood voor Rood en Rood voor Groen
  • Kleurenpalet als hulpmiddel bij functieverandering
  • Sloopaspecten: sloopregistratie, sloopbank en sloopfondsen
  • Rijksbeleid/EU: POP-3, Ladder voor duurzame verstedelijking, Leader, asbest
  • Provinciaal beleid: Omgevingsvisies, Leegstandsbeleid, Pluspuntenbeleid
  • Regionaal beleid: Regiovisies Gelderse Vallei en Achterhoek, Menukaart FoodValley
  • Gemeentelijk beleid: Structuurvisies VAB’s, Sloopregelingen, VAB-bestemmingen
  • Wet- en regelgeving: juridische randvoorwaarden en consequenties Omgevingswet

Praktijkbezoek twee erven

U leert niet alleen de theorie, maar er worden met een bus ook een paar specifieke erven in de regio Eindhove bezocht. Op deze VAB-projecten wordt u door betrokken beleidsambtenaren uitgelegd, hoe de leegstand op het betreffende erf is aangepakt en wat het heeft opgeleverd. Directe koppeling theorie-praktijk.


Financiering van functieverandering

  • Zonder financiering geen nieuwe functies
  • Subsidies en fondsen
  • Rol van de banken

Proces functieverandering vrijkomende agrarische bebouwing

  • Inhoud van het proces
  • Specifieke elementen
  • Samenwerking cruciaal
  • Ruimtelijke kwaliteit onontbeerlijk
  • Boerenladder als ingang voor het proces:
    • Gebouwen en grond (erf) zijn uitgangspunt bij het idee/initiatief
    • Omgeving en markt bepalen de randvoorwaarden
    • Ontwikkelingsruimte levert de meerwaarde voor maatschappij en landschap
    • Praktijkvoorbeelden van deelnemers gezamenlijk bespreken
Er zijn nog geen ervaringen.

Deel je ervaring

Heb je ervaring met deze cursus? Deel je ervaring en help anderen kiezen. Als dank voor de moeite doneert Springest € 1,- aan Stichting Edukans.

Er zijn nog geen veelgestelde vragen.